မီးၶိူင်ႈႁဵတ်းၵွၵ်းပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်းၼၼ်ႉ မီးတူဝ်ထူပ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်?
မီးၶိူင်ႈႁဵတ်းၵွၵ်းပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်းၼၼ်ႉ မီးတူဝ်ထူပ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်?
ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၼႆႉ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ႁင်းၶေႃၼၼ်ႉ လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၶႂ်ႈၸမ်ၵူႊဢၼ်ယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶူဝ်းၶွင် ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉၼၼ်ႉ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသေပိူၼ်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈတႄႉ ပဵၼ် ၶိူင်ႈႁဵတ်းၵွၵ်းပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်း။ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈၶိုတ်းပၢၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ လႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး၊ ၵူၺ်းၵႃႈ ပေႃးပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈဢၼ်ၼႆႉ ဢၼ်ၼိုင်ႈတႄႉ မၼ်းပဵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်တႄႉတႄႉ။ ၼႂ်းလိၵ်ႈၼႆႉ တေမႃးထတ်းသၢင်တူၺ်း လွင်ႈတူဝ်ထူပ်း လွင်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင် လႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၶိူင်ႈႁဵတ်းၵွၵ်းပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်း လႄႈ ၽွၼ်းလီမၼ်း ဢိၵ်ႇတင်း လွင်ႈမၼ်းတေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ယုၵ်ႉယွင်ႈလႆႈၸိူင်ႉႁိုဝ်။

ပွင်ႇၸႂ်လွင်ႈၶိူင်ႈႁဵတ်းၵွၵ်းပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်း
ၵွၼ်ႇပႆႇၶဝ်ႈၸူး လွင်ႈတူဝ်ထူပ်း လွင်ႈပဵၼ်ၸဝ်ႈၶွင် ၶိူင်ႈႁဵတ်းၵွၵ်းပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်းၼၼ်ႉ ဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ႁႂ်ႈပွင်ႇၸႂ်ဝႃႈ ၶိူင်ႈႁဵတ်းၵွၵ်းပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်းၼၼ်ႉ ပဵၼ်သင် လႄႈ မၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈဢၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းဝႆႉ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၵွၵ်းပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၼၵ်းၼမ် လႄႈ ႁႂ်ႈတႅတ်ႈတေႃး။ ၸႂ်ႉတိုဝ်း လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်းၼၼ်ႉသေ မၼ်းၸၢင်ႊႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ၵွၵ်းဢၼ်မီး ႁၢင်ႈၽၢင် လႄႈ သႅၼ်းလၢႆလၢႆဢၼ် ဢၼ်လုၵ်ႉတီႈ ၽိုၼ်ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၽိုၼ်လိၵ်ႈ ဢၼ်ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင် မိူၼ်ၼင်ႇ ပႃႇလီႇပရူဝ်ႇပိၼ်ႇ (PP)၊
ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ် တေပႃးဝႆႉ ၶိူင်ႈၶူဝ်း ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ လၢႆလၢႆဢၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ လွၵ်းလၢႆး ပၼ်တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ႁင်းမၼ်း၊ လၢႆးႁဵတ်းမၼ်းတႄႉ ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉၼၼ်ႉ မႆႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ႁၢင်ႈၵွၵ်း ၵွၼ်ႇၸင်ႇတေတႅပ်း လႄႈ ဢဝ်ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ႁဵတ်းယဝ်ႉၼၼ်ႉ သႂ်ႇဝႆႉ။ မဵဝ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇၼႆႉ မၼ်းမႃးပႃးဝႆႉ ၶိူင်ႈၸွပ်ႇ ၶိူင်ႈၵုမ်းထိင်း ဢၼ်တိူဝ်ႉၼိူဝ်ၽႅၼ်ႇတူၺ်း လႄႈ ၶိူင်ႈတမ်းဝၢင်း ဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်း ပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇ တႃႇႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ တေလီငၢမ်း လႄႈ တေမီးၽွၼ်းလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
ၽွၼ်းလီ ဢၼ်မီးၶိူင်ႈႁဵတ်းၵွၵ်းပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်း
မီးၶိူင်ႈႁဵတ်းၵွၵ်းပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႈပဵၼ်လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ တႃႇၵၢၼ်ငၢၼ်းၸဝ်ႈၵဝ်ႇလႆႈယူႇ။ ၽွၼ်းလီမၼ်း ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ၵမ်ႈၽွင်ႈ ၼင်ႇတႂ်ႈၼႆႉ။
1. ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉ လႄႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ တိူဝ်းမႃး
ၽွၼ်းလီ ဢၼ်ထၢင်ႇၸႅင်ႈသေပိူၼ်ႈ ဢၼ်ၼိုင်ႈ ၶွင်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉတႄႉ ပဵၼ်လွင်ႈဝႆးလႄႈ လွင်ႈမီးၼမ်ႉတွၼ်း ဢၼ်ၶဝ်ဢဝ်မႃးပၼ် ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇမိူၼ်ၼင်ႇ လၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢၼ်ၸႂ်ႉမိုဝ်းသေ လူဝ်ႇႁႅင်းၵူၼ်း လႄႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းၼမ်ၼၼ်ႉ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢွမ်လူမ်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ၵွၵ်းၼိုင်ႈၸူဝ်ႈမူင်း ၼပ်ႉႁူဝ်ပၢၵ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၼပ်ႉႁူဝ်ႁဵင် ၼႆယဝ်ႉ။ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ ဝႆးလိူဝ်လႄႈ ဢမ်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈလႆႈသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈၽိတ်းပိူင်ႈ ၵူၼ်းႁဝ်း ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇ။
2. ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ
ၽွင်းမိူဝ်ႈ ငိုၼ်းဢၼ်လူင်းတိုၼ်းဝႆႉ မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်း ၼႂ်း ၶိူင်ႈႁဵတ်းၵွၵ်းပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်း ၸၢင်ႈပဵၼ်လႆႈ ဢၼ်ထၢင်ႇၸႅင်ႈ ငိုၼ်းဢၼ်ၵဵပ်းဝႆႉ ၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉ မၼ်းၼမ်ၼႃႇ။ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇလူဝ်ႇၸႂ်ႉမိုဝ်း ၵႆႉၵႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ 24/7 ၼႆလႄႈ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် လူတ်းယွမ်းၵႂႃႇ။ လိူဝ်သေၼၼ်ႉ လွင်ႈၵုမ်းထိင်း ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ၼိူဝ် လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶူဝ်းၶွင်ၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈလူႉသုမ်း ဢေႇသုတ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼႃႈၵၢၼ် လႆႈၼမ်ႉတွၼ်း ၼမ်သုတ်းယဝ်ႉ။
3. လွင်ႈမိူၼ်ၵၼ် ၼႂ်းၼမ်ႉၵတ်ႉ
လွင်ႈၵုမ်းထိင်း ၶိုၵ်ႉတွၼ်းၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈ တႃႇၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်လႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ လႄႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ႁင်းမၼ်းၼၼ်ႉ ၵတ်ႉၶႅၼ်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ၼႆႉယဝ်ႉ။ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈႁဵတ်းဝႆႉ ပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၵွၵ်းဢၼ်မီး တၢင်းယႂ်ႇ လႄႈ ႁၢင်ႈၽၢင် ဢၼ်မိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵွၵ်းၵူႊၸုမ်ႇ ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း ပိူင်ဢၼ်ၶႂ်ႈလႆႈၼၼ်ႉသေ ဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈ မိူဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၸွမ်း ၵူၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ၸိူဝ်းတုၵ်းယွၼ်း ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ သုင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
4. ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ
ၶိူင်ႈႁဵတ်းၵွၵ်းပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်း ဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈၵူႈလွင်ႈလွင်ႈသေ ၸၢင်ႈမႄးလႆႈ ႁႂ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ၵွၵ်းလၢႆလၢႆမဵဝ်း။ ဢမ်ႇဝႃႈ လူဝ်ႇၵွၵ်းဢၼ်ၸႂ်ႉလႆႈ ၼိုင်ႈပွၵ်ႈ ဢၼ်ငၢႆႈငၢႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၵွၵ်းဢၼ်မီးပိူင်ၾၢင် ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၵွၵ်းဢၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း တႃႇယိူင်းဢၢၼ်း ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ (မိူၼ်ၼင်ႇ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် တၢင်းၵိၼ်) ၼၼ်ႉ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၼႆႉ တေၸၢင်ႈႁဵတ်းပၼ် လွင်ႈလူဝ်ႇ ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ လူၺ်ႈ လွင်ႈမူၼ်ႉမႄး ဢၼ်ဢေႇသုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈၵူႊလွင်ႈလွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶဝ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၶဝ် ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ လူၺ်ႈဢမ်ႇလူဝ်ႇ လူင်းတိုၼ်းလၢင်း ၶိူင်ႈၸႂ်ႉၶူဝ်းတိုဝ်း ၽိူမ်ႉထႅမ်။
5. လူတ်းယွမ်းလွင်ႈပိုင်ႈဢိင်ႁႅင်းၵၢၼ်
ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ် လူၺ်ႈ ဢွမ်လူမ်းလႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် တႃႇတေ ပႂ်ႉတူၺ်း ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၼၼ်ႉ ဢေႇမႃးယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် လူတ်းယွမ်းၵႂႃႇသေဢမ်ႇၵႃး ၽေးၶဵၼ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း မိုဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လူတ်းယွမ်းၵႂႃႇ။ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် ၸၢင်ႊၶိုၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ တႃႇၼႃႈၵၢၼ်တၢင်ႇဢၼ် ဢၼ်လူဝ်ႇ ၼမ်ႉၵတ်ႉ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်းလိူဝ်ၼၼ်ႉ ဢၼ်တေၸၢင်ႊ ၸွႆႈႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်း ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ တင်းမူတ်း တိူဝ်းမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။
6. လွင်ႈတုမ်ႉတိူဝ်ႉသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉလီလိူဝ်
ယၢမ်းလဵဝ် ၶမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ တင်းၼမ် ႁႃလၢႆးတၢင်း တႃႇႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်းၶဝ် တေမၼ်ႈၵိုမ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၶိူင်ႈႁဵတ်းၵွၵ်းပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊၸွႆႈထႅမ်လႆႈ ၼႂ်းလွင်ႈၼႆႉ လူၺ်ႈ လူတ်းယွမ်းပၼ် ၶူဝ်းၶွင်ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႉလႆႈၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶူဝ်းၶွင် မီးၽွၼ်းလီ လႄႈ တေႃႇထိုင် ဢဝ်ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ၸၢင်ႊၶိုၼ်းၸႂ်ႉလႆႈၼၼ်ႉ သႂ်ႇၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းဝႆႉ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ႁႅင်းၾႆးၾႃႉ ႁႂ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸွႆႈႁႂ်ႈ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၾႆးၾႃႉ ယွမ်းလူင်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ထၢတ်ႈၵႃႇပုၼ်ႇ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉ ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇ။
လွင်ႈတူဝ်ထူပ်း ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ
မိူဝ်ႈမီးၶိူင်ႈႁဵတ်းၵွၵ်းပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်းၼၼ်ႉ မီးၽွၼ်းလီတင်းၼမ်သေတႃႉ လွင်ႈတူဝ်ထူပ်း ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းမၼ်းၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈသႂ်ႇၸႂ် လွင်ႈလဵၵ်ႉၼွႆႉ လႄႈ လွင်ႈမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ။ ၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ဝၼ်းၼိုင်ႈယဝ်ႉဝၼ်းၼိုင်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။
1. ၽူႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်မိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ်
ၵၢပ်ႈမႂ်ႇ ၶိူင်ႈႁဵတ်းၵွၵ်းပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းၵူၺ်း မႃးၸွမ်း ၽႅၼ်ႇတူၺ်းဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈငၢႆႈငၢႆႈ ဢၼ်ၸၢင်ႈၵႂႃႇမႃးလႆႈငၢႆႈငၢႆႈ။ ၽႅၼ်ႇၵုမ်းထိင်း ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၽႅၼ်ႇတူၺ်း ဢၼ်တိူဝ်ႉၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် ၸၢင်ႊတမ်းဝၢင်း ပရႃႇမီႇတႃႇ ဝႆးဝႆးသေ ပႂ်ႉတူၺ်း လၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢိၵ်ႇတင်း ႁဵတ်းပၼ် လွင်ႈမူၼ်ႉမႄး ဢၼ်လူဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁၢင်ႈၽၢင်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈၵမ်ႈၽွင်ႈၼႆႉ မၼ်းမီးၼမ်ႉၵတ်ႉ တႃႇပႂ်ႉတူၺ်းတီႈၵႆသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၸဝ်ႈၶွင်ႁူင်းၵၢၼ် ဢမ်ႇၼၼ် ၽူႈၵုမ်းၵမ်ၶဝ် ၸၢင်ႈပႂ်ႉတူၺ်း လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ တီႈလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈလႆႈယူႇ။
2. လူဝ်ႇလႆႈၵုမ်းထိင်း တီႈဢေႇသုတ်း
ပေႃးဝႃႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၼႆႉ တင်ႈဝႆႉလီလီယဝ်ႉၸိုင် ဢမ်ႇလူဝ်ႇၵူၼ်းတူၺ်းထိုင် တီႈဢေႇသုတ်းမၼ်း။ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ႁင်းၶေႃၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၵႂႃႇလႆႈလီငၢမ်းသေ မီးဝႆႉ ၶိူင်ႈၸွပ်ႇ လႄႈ ၶိူင်ႈၾႆးၾႃႉ တႃႇတေ ပၼ်ၶၢဝ်ႇ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် သင်ဝႃႈ မီးလွင်ႈၽိတ်းပိူင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ပွင်ႇဝႃႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ ဢမ်ႇထၢတ်ႇဢမ်ႇဝၢႆး လူၺ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်ဢမ်ႇလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ဢေႇၼႃႇလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးထႅင်ႈ။
3. လွင်ႈမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၸွမ်းၼင်ႇၵူႊပွၵ်ႈ
မိူၼ်ၼင်ႇၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈတၢင်ႇဢၼ်ၼၼ်ႉ ၶိူင်ႈႁဵတ်းၵွၵ်းပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်းၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ႁႂ်ႈမၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီငၢမ်း။ ၵၢၼ်ႁဵတ်းလွင်ႈမူတ်းသႂ် တႃႇသေႇ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၶိူင်ႈမႆႈ ၵၢၼ်သႂ်ႇၼမ်ႉမၼ်း တီႈၶိူင်ႈဢၼ်ၶၢႆႉၵႂႃႇၶၢႆႉမႃး လႄႈ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၶိူင်ႈတႅပ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၵၢၼ်ဢၼ်လူဝ်ႇႁဵတ်းၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈယဝ်ႉ။ ၶၢဝ်းယၢမ်း တႃႇတေမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃးၼၼ်ႉ ၽူႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶဝ် ၵႆႉပၼ်ဝႆႉလႄႈ ထုၵ်ႇလီႁဵတ်းၸွမ်း ႁႂ်ႈၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ တေယၢဝ်းၶၢဝ်းႁိုင်။
4. လွင်ႈတမ်းဝၢင်း လႄႈ ပၢင်သွၼ် မိူဝ်ႈတႄႇမၼ်း
ၵၢၼ်တႄႇတင်ႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၼႆႉ တေလႆႈၸႂ်ႉၶၢဝ်းယၢမ်း ၵမ်ႈၽွင်ႈသေ တေလႆႈၸႂ်ႉ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ တႃႇတေ ၸႅၵ်ႇၽႄ လႄႈ မူၼ်ႉမႄး ႁႂ်ႈမၼ်း ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၶွမ်ႇပၼီႇ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၵမ်ႈၼမ် တေပၼ် ပၢင်သွၼ် တႃႇႁႂ်ႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် ပွင်ႇၸႂ် လၢႆးၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ႁႂ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးမေႃ လွင်ႈၶဝ်ႈဢွၵ်ႇမၼ်းယဝ်ႉၸိုင် ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၼၼ်ႉ တေငၢႆႈငၢႆႈလူမ်လူမ်မႃးယဝ်ႉ။










