ၵၢၼ်ၶိုၼ်းၸႂ်ႉပလၢတ်ႉသတိတ်ႉၼႆႉ မီးတီႈပွင်ႇယူႇႁႃႉ?

ၽွင်းမိူဝ်ႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ လႄႈ ၶူဝ်းၶွင် ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ၼႂ်းႁူဝ်ပၢၵ်ႇပီႊပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ လႄႈ ၸၢတ်ႈပၢၼ် ၵူၼ်းႁဝ်း မီးလွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ ယႂ်ႇလူင် လႄႈ မီးလွင်ႈငၢႆႈလူမ်ၸႂ် ဢၼ်ဢမ်ႇမီးတီႈသုတ်း။ မိူဝ်ႈလဵဝ် ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ပႅတ်ႈလၢႆ တင်းၼမ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ တူၵ်းသုမ်းၼမ်။ ဢမ်ႇသူႈႁဵတ်းၶိုၼ်း။ ၸွမ်းၼင်ႇ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇၼွၵ်ႈမိူင်းၶဝ် ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ၶိုၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶူဝ်းၶွင်ပႅတ်ႈလၢႆၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တေပၼ် ဢသၢၵ်ႈမႂ်ႇ ဢၼ်ပၼ်ၶူဝ်းၶွင် ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉၼၼ်ႉ တႃႇသေႇ။ ပိူင်တႅၵ်ႈမၼ်း ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ၸူမ်ၼမ်ႉၵႂႃႇလွႆးလွႆး...

ၽွၼ်းလီ ဢၼ်လႆႈမႃး ၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ဢၼ်လႆႈမႃးတီႈ ၵၢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈငၢႆႈငၢႆႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၵူၼ်းတင်းၼမ် ဝူၼ်ႉဝႆႉၼၼ်ႉ။ John HOCEVAR ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ ပၢႆးသၢႆႊ ၼႂ်းၼမ်ႉ ဢၼ်ပဵၼ် ၸုမ်းၶဵဝ် လႄႈ လွင်ႈငမ်းယဵၼ် မိူင်းဢမေႇရိၵၢၼ်ႇ လၢတ်ႈဝႃႈ လွင်ႈၶိုၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶူဝ်းၶွင် ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႊပၼ် ဢသၢၵ်ႈမႂ်ႇလႆႈ ၼႆယဝ်ႉ။ တီႈတႄႉမၼ်း တီႈသုတ်းမၼ်း တီႈသုတ်းမၼ်း တီႈသုတ်းမၼ်း ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ပႅတ်ႈလၢႆၼၼ်ႉ လႆႈၶိုၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိုၼ်း 8.4% ၵူၺ်း။

ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉၼႆႉ မီးတင်းၼမ်သေ ဢၼ်လႂ်ဢၼ်ၼၼ်ႉ မီးၽၢင်ႁၢင်ႈ လႄႈ ၵႃႈၶၼ် တႃႇၶိုၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်။ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ၶိုၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိုၼ်းၼၼ်ႉ မီးၵမ်ႈၽွင်ႈၵူၺ်း။ ၵႃႈၶၼ်ၶူဝ်းၶွင်တၢင်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ ဢေႇသေ လွင်ႈၶိုၼ်းၸႂ်ႉၶူဝ်းၶွင်ၼၼ်ႉ မၼ်းမီးလွင်ႈမၢၵ်ႈမီးလီပဵၼ်။ လွင်ႈၼႆႉ ၸၢင်ႊၵဵဝ်ႇၵပ်း မဵဝ်းပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ တၢင်းယႂ်ႇ လႄႈ ႁၢင်ႈၽၢင် ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ဢိၵ်ႇတင်း ငဝ်းလၢႆး ၵၢတ်ႇ ဢၼ်ၶိုၼ်းၸႂ်ႉၶိုၼ်း ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းလုမ်ႈၾႃႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်မီးၵႃႈၶၼ် တႃႇၶိုၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ဢေႇ ဢမ်ႇၼၼ် ဢမ်ႇမီးၵႃႈၶၼ် တႃႇၶိုၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊၽင်တူဝ်တၢႆ ၶဝ်ႈၼႂ်းသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ၸၢင်ႊမႆႈပႅတ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်း ၶိူင်ႈႁေႃႇတၢင်းၵိၼ်ၵမ်ႈၽွင်ႈ၊
ဢဝ်ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်မီးလၢႆၸၼ်ႉသေ ႁဵတ်းဝႆႉ။ ပွင်ႇဝႃႈ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ လႄႈ ၶူဝ်းၶွင်တၢင်ႇၸိူဝ်း (မိူၼ်ၼင်ႇ ၽိုၼ်လိၵ်ႈ ဢမ်ႇၼၼ် ၽိုၼ်လိၵ်ႈ) ၸိူဝ်းၼႆႉ ဢဝ်ၸပ်းၵၼ်ဝႆႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ ၼမ်ႉမႆႈ ဢၼ်ၸိုဝ်ႈသဵင်ယႂ်ႇ တင်းၼမ် (မိူၼ်ၼင်ႇ ၵွၵ်းၵေႃႇၾီႇ Starbucks) ၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ၽိုၼ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉ ဢဝ်ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်မၢင်ႊမၢင်ႊ ႁူမ်ႇဝႆႉလႄႈ ဢမ်ႇၸၢင်ႊၶိုၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ ဢမ်ႇၼၼ် ဢမ်ႇၸၢင်ႊယႃႉၵဝ်းလႆႈ။ ပေႃးဝႃႈ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ လႄႈ ၶူဝ်းၶွင်တၢင်ႇဢၼ် ႁူမ်ႈၵၼ်သေ ပဵၼ်မႃး ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်မီးလၢႆထၢပ်ႈၼႆၸိုင် တႃႇတေၶိုၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႊႁဵတ်းလႆႈယဝ်ႉ။

ထုၵ်ႇလီၾၢင်ႉဝႃႈ ၶူဝ်းၶွင်ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉၼႆႉ ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၵူႈဢၼ်။ တူဝ်ၼပ်ႉ ဢၼ်မီးတီႈ ႁၢင်ႈၽၢင် ၶိုၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း သၢမ်ၸဵင်ႇ ဢၼ်မီးတီႈ တႂ်ႈပလၢတ်ႉသတိတ်ႉၼၼ်ႉ ၼႄပၼ် လွင်ႈၶိုၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ၸၼ်ႉလႂ်။ တီႈႁူင်းၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶူဝ်ႈၶွင် ၶိုၼ်းၸႂ်ႉၶိုၼ်းၼၼ်ႉ ဢိင်ၼိူဝ် မၢႆၸိူဝ်းၼႆႉသေ ၸႅၵ်ႇၽႄဝႆႉ (ႁူမ်ႈၵၼ် 7 ၸၼ်ႉ ၸိတ်ႉတိယ) ဢၼ်မၢႆဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၵၢၼ်ၶိုၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶူဝ်းၶွင်ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်မီးၸၼ်ႉ ၸိတ်ႉတိယ သုင်လိူဝ်ၼၼ်ႉ သဵၼ်ႈမၢႆ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း လႄႈ ၶူဝ်းၶွင်ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်မီး မၢႆၾၢင် ၸိတ်ႉတိယ သုင်လိူဝ်ၼၼ်ႉ ယိုင်ႈၶႅၼ်း သုၵ်ႉသၵ်ႉမႃး။ 69% ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ၵူႊဝၼ်းၼၼ်ႉ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇမၼ်း ၼမ်လိူဝ်လႄႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းႁႅင်းၼမ်လိူဝ် ၵႃႈၸႂ်ႉၸၢႆႇ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶူဝ်းၶွင်ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ မၢႆ 1 လႄႈ မၢႆ 2 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးလၢႆပီႊၼၼ်ႉ ႁူင်းၵၢၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းၶိုၼ်း ၶူဝ်ႈၶွင် ဢၼ်ဢဝ်ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ လေႃးၵၼ်ၼၼ်ႉ ၶၢႆပၼ် မိူင်းဢေးသျႃး တင်းၼမ်သေတႃႉ မိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃး သွင်ပီႊၼၼ်ႉ မိူင်းဢေးသျႃးၸိူဝ်းၼႆႉ ႁၢမ်ႈတၢပ်ႈ လွင်ႈဢဝ်ၶူဝ်ႈပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ၼွၵ်ႈမိူင်း ၶဝ်ႈမႃး။
ၵၢၼ်ၶိုၼ်းၸႂ်ႉပလၢတ်ႉသတိတ်ႉၼႆႉ မီးတီႈပွင်ႇယူႇႁႃႉ? တွၼ်ႈတႃႇ ပုင်းပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ မၢႆ 1 ဢမ်ႇၼၼ် မၢႆ 2 ၼၼ်ႉ ၶေႃႈတွပ်ႇမၼ်း တေပဵၼ်လႆႈယူႇ ၵူၺ်းၵႃႈ ပဵၼ်ၽွၼ်းလီ ဢၼ်လီမွင်ၸႂ်တႄႉတႄႉ တွၼ်ႈတႃႇ လွင်ႈယၢပ်ႇၽိုတ်ႇ တႃႇတေၶိုၼ်းၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶူဝ်းၶွင်ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။