လၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈသႂ်ႇတၢင်းၵိၼ် ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ?

လၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈသႂ်ႇတၢင်းၵိၼ် ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ?

ၶေႃႈၼၢမ်း:
တႃႇတေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈသႂ်ႇတၢင်းၵိၼ် ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈမီး လၢႆးတၢင်း ဢၼ်မီးပိူင်မၼ်း။ ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၶဝ် လူဝ်ႇလႆႈထတ်းသၢင်တူၺ်း လၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၶဝ် ယၢမ်းလဵဝ်သေ ႁႃႁၼ် လွင်ႈၶွင်ႉၶမ် လွင်ႈဢမ်ႇမီးၽွၼ်းလီ လႄႈ တီႈဢၼ်တေလႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈလီလိူဝ်မႃး။ လူင်းတိုၼ်းၼႂ်းၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၶိူင်ႈႁဵတ်းတဝ်ႈၶဝ်ႈၽၵ်းပလၢတ်ႉသတိတ်ႉs ဢၼ်မီး ၽွၼ်းလီ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ႁင်းမၼ်း ဢၼ်မီး ၼမ်ႉၵတ်ႉ ဢၼ်ၶၼ်ဝႆး လႄႈ လွၵ်းလၢႆး ၵုမ်းထိင်း ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢၼ်ႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇတေ လႆႈၶေႃႈတွပ်ႇ ဢၼ်လီသုတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းလိၵ်ႈၼႆႉ တေမႃးထတ်းသၢင်တူၺ်း ၶၵ်ႉတွၼ်ႈ လႄႈ လွၵ်းလၢႆး ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ တႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈ လူၺ်ႈ ၶိူင်ႈႁဵတ်း ၶိူင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ တၢင်းၵိၼ် ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ၸႂ်ႉလႆႈ ပွၵ်ႈလဵဝ်ၼၼ်ႉသေ ယိူင်းဢၢၼ်း ႁႂ်ႈလႆႈ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ဢွၵ်ႇလႆႈ လႄႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းလီ ၼမ်သုတ်း။

လူဝ်ႇလႆႈမီးလၢႆးၶဝ်ႈၸူး ဢၼ်မီးပိူင်

တႄႇဢဝ် လွင်ႈထတ်းသၢင် လၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢၼ်ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁဵတ်းယူႇယၢမ်းလဵဝ်။ ႁူႉႁၼ် လွင်ႈၶွင်ႉၶမ် လွင်ႈဢမ်ႇမီးၽွၼ်းလီ လႄႈ တီႈဢၼ်တေလႆႈမူၼ်ႉမႄး။ တႃႇတေလႆႈၽွၼ်းလီၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈလူင်းတိုၼ်း ၼႂ်းၶိူင်ႈႁဵတ်း ၶိူင်ႈပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ၸႂ်ႉလႆႈ ပွၵ်ႈလဵဝ် ဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ သုင်သုတ်းၼၼ်ႉ ပၼ်လႆႈ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ၊ ႁႃတူၺ်း ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်မီး ၽွၼ်းလီ ဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶိူင်ႈၵုမ်းထိင်း ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ႁင်းမၼ်း၊ လွင်ႈမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး တႃႇသေႇလႄႈ လွင်ႈမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ လမ်ႇလွင်ႈတႃႇ ႁႂ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ဢေႇသုတ်းလႄႈ ႁႂ်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ၼမ်သုတ်း။ ပၼ်ပၢင်သွၼ် ဢၼ်ၵုမ်ႇထူၼ်ႈ ႁႂ်ႈၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ ႁူႉၸၵ်း ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ၊ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶေႃႈမုၼ်းလႄႈ ၵၢၼ်ထတ်းသၢင် တႃႇလႆႈတၢင်းႁူႉ ၼႂ်းလၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶူဝ်းၶွင် ၸဝ်ႈၵဝ်ႇ။ ပႂ်ႉတူၺ်း ၶေႃႈၼႄ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ (KPIs) မိူၼ်ၼင်ႇ ၶၢဝ်းယၢမ်း ပၼ်ႇႁွပ်ႈ၊ ထတ်းသၢင်ၶေႃႈမုၼ်း တႃႇႁူႉႁၼ် လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ပဵၼ်ယူႇ ပိူင်ၾၢင် လႄႈ ပိုၼ်ႉတီႈ တႃႇတေၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်။

ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇငၢႆႈငၢႆႈၸိူင်ႉႁိုဝ်၊

လူၺ်ႈလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈလွၵ်းလၢႆးဢၼ်မီးၽွၼ်းလီလႄႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈၼၼ်ႉသေ ၽူႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶဝ် တေၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလႄႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈ ၶူဝ်းၶွင်ၼမ်သုတ်း။
1. ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် လူၺ်ႈဢွမ်လူမ်း -
ၶူၼ်ႉႁႃတူၺ်း လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်း ဢၼ်ဢဝ်မႃးႁူမ်ႈၵၼ် ၼႂ်းဢၼ်ၸႂ်ႉလႆႈ ပွၵ်ႈလဵဝ်ၼၼ်ႉ ၶိူင်ႈႁဵတ်းထူင်ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ 1 လုၵ်ႈ ၸၢင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈ လၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇ။ တႄႇဢဝ် လွင်ႈၸႅၵ်ႇၽႄ ႁွႆးၸဵပ်း ဢၼ်ႁဵတ်းႁင်းမၼ်း တေႃႇထိုင် လွၵ်းပိူင် ၵူၼ်းၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇလူဝ်ႇၸႂ်ႉမိုဝ်းသေ လူတ်းယွမ်းပၼ် လွင်ႈၽိတ်းပိူင်ႈ ၵူၼ်းႁဝ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် တင်းမူတ်း တိူဝ်းတွၼ်းမႃးၼႆယဝ်ႉ။

2. ၼမ်ႉၵတ်ႉ ဢၼ်ၶၼ်ဝႆး တႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဢွၵ်ႇၼမ်မႃး -
လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၶိူင်ႈသႂ်ႇတၢင်းၵိၼ် ၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ ဝႆးဝႆး။ လူၺ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်း ပၼ်ႇႁွပ်ႈ ဢၼ်ဝႆးလႄႈ လွင်ႈၵုမ်းထိင်း ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈၼၼ်ႉသေ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး တေႉတေႉ။ ပေႃးၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼမ်ႉၵတ်ႉၶဝ်ၼႆ ၽူႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶဝ် ၸၢင်ႊၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် လွင်ႈတုၵ်းယွၼ်း လွၵ်းၵၢတ်ႇ ဢၼ်ယႂ်ႇမႃးၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၼမ်သုတ်းလႆႈယူႇယဝ်ႉ။

3. လွၵ်းလၢႆးၵုမ်းထိင်းၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢၼ်ႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်ဝႆႉ -
လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ၶိူင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈသႂ်ႇတၢင်းၵိၼ် ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ဢဝ် လွၵ်းလၢႆးၵုမ်းထိင်း ၶိုၵ်ႉတွၼ်း မႃးႁူမ်ႈၵၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ်။ လွၵ်းပိူင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉၶူဝ်းၶွင် ဢမ်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႊလႆႈ လူၺ်ႈ ပႂ်ႉတူၺ်း ၶေႃႈမၵ်းမၼ်ႈ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ တၢင်းမႆႈ၊ ႁႅင်းတဵၵ်း လႄႈ လွင်ႈၶူဝ်းၶွင် လႆလူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ႁႃႁၼ် လႄႈ မႄးၶိုၼ်း လွင်ႈဢမ်ႇတဵမ်ထူၼ်ႈ ၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်းတႄႉတႄႉၼႆၸိုင် ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶဝ် ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈလူႉသုမ်း ဢေႇသုတ်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ငၢႆႈလူမ်ၸႂ်မႃးယူႇယဝ်ႉ။

4. လွၵ်းလၢႆးၵႄႈလိတ်ႈ ဢၼ်ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ လႄႈ ဢၼ်ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်း ထုၵ်ႇၸႂ် -
ႁႃႁၼ် လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ လႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်း ထုၵ်ႇၸႂ် ဢၼ်မီးဝႆႉ ၼႂ်းၶိူင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈသႂ်ႇတၢင်းၵိၼ် ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ။ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၸၢင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶိူင်ႈသႂ်ႇ ဢၼ်မီး တၢင်းယႂ်ႇ၊ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႈၸိူင်ႉၼႆၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈဢမ်ႇလူဝ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈႁင်းၶေႃသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ တင်းမူတ်း ငၢႆႈလူမ်ၸႂ်မႃးယဝ်ႉ။
5. လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်မိုတ်ႈၵိုဝ်းၸမ်ၸႂ် လႄႈ လွင်ႈၵုမ်းထိင်း ဢၼ်ႁူႉလႆႈငၢႆႈငၢႆႈ -
လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ဢၼ်ငၢႆႈလူမ်ၸႂ် လႄႈ လွင်ႈၵုမ်းထိင်း ဢၼ်ႁူႉလႆႈငၢႆႈငၢႆႈ ၶွင်ပၢၼ်မႂ်ႇ ၶိူင်ႈႁဵတ်းပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈမႆႈ။ လူၺ်ႈလွင်ႈၼႄ ဢၼ်ၸႅင်ႈလႅင်း လႄႈ ပွင်ႇၸႂ်ငၢႆႈၼၼ်ႉသေ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် ၸၢင်ႊတင်ႈ လႄႈ မူၼ်ႉမႄး ၶေႃႈမုၼ်း ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဝႆးဝႆးယူႇယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ငၢႆႈလူမ်ၸႂ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ယွမ်းလူင်းသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် တိူဝ်းတွၼ်းမႃးသေ ၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ယွမ်းလူင်းၵႂႃႇယဝ်ႉ။
6. လွင်ႈမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး လႄႈ လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢမ်ႇၵိုတ်းယင်ႉ -

ပွင်ႇၸႂ်လွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈ လွင်ႈမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး တႃႇသေႇလႄႈ လွင်ႈၵမ်ႉၸွႆႈ ၸွမ်းၶၢဝ်းယၢမ်း တႃႇႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ဢမ်ႇၵိုတ်းယင်ႉ။ ၶိူင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈသႂ်ႇတၢင်းၵိၼ် ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈၼႆႉ ၵႆႉမႃးၸွမ်း ၶၢဝ်းယၢမ်း တႃႇမႄးၵုမ်းလုမ်းလႃး ဢၼ်ၵုမ်ႇထူၼ်ႈ လႄႈ မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ တႃႇပႂ်ႉတူၺ်း တီႈၵႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးႁဵတ်းၸွမ်း ၶၢဝ်းယၢမ်းၸိူဝ်းၼႆႉသေ လႆႈႁပ်ႉတၢင်းၸွႆႈထႅမ် ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ဢၼ်ၶၼ်ၶၼ်ဝႆးဝႆးၼႆၸိုင် ၽူႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶဝ် ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈလူႉလႅဝ် ဢေႇသုတ်းလႆႈသေ ၶၢဝ်းယၢမ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ၼမ်သုတ်းလႆႈယဝ်ႉ။

ပေႃးတေလၢတ်ႈၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်ၸိုင် လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လၢႆးၶဝ်ႈၸူး ဢၼ်မီးပိူင်တၢႆ လႄႈ လွင်ႈလူင်းတိုၼ်းလၢင်း ၼႂ်းၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈသႂ်ႇတၢင်းၵိၼ် ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ၶိုတ်းၵၢပ်ႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈ တႃႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ လၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶူဝ်းၶွင် ငၢႆႈလူမ်ၸႂ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးထတ်းသၢင်တူၺ်း လၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ယၢမ်းလဵဝ်သေ ႁႃႁၼ် တီႈဢၼ်တေလႆႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလီလိူဝ်မႃးၼႆၸိုင် ၽူႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၶဝ် ၸၢင်ႊၵႄႈလိတ်ႈလႆႈ လွင်ႈၶွင်ႉၶမ် လႄႈ လွင်ႈဢမ်ႇမီးၽွၼ်းလီၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းလီ။ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ႁင်းမၼ်း၊ ၼမ်ႉၵတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ဝႆးဝႆး လႄႈ လွၵ်းပိူင် ၵုမ်းထိင်း ၶိုၵ်ႉတွၼ်း ဢၼ်ႁူမ်ႈႁွမ်းၵၼ်ဝႆႉၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ငၢႆႈလူမ်ၸႂ်သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် တင်းမူတ်း မီးၽွၼ်းလီ ၼႆယဝ်ႉ။ ႁဵတ်းသၢင်ႈလွၵ်းလၢႆးဢၼ်မီးၽွၼ်းလီလႄႈ ၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼမ်ႉၵတ်ႉၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈသႂ်ႇတၢင်းၵိၼ် ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇၶဝ် ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈလီငၢမ်း၊