လၢႆးႁဵတ်းပၢင်သွၼ် တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶိူင်ႈႁဵတ်း ၽိူၼ်တူၼ်ႈမႆႉ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ?

လၢႆးႁဵတ်းပၢင်သွၼ် တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶိူင်ႈႁဵတ်း ၽိူၼ်တူၼ်ႈမႆႉ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ?

ၶေႃႈၼၢမ်း:
ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽိူၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉၼၼ်ႉ ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ် ပဵၼ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈသုတ်းယဝ်ႉ။ လိၵ်ႈပိုတ်ႇၼႆႉ တေၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ ၶွင် ပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇ ပၢင်သွၼ် ဢၼ်ၵုမ်ႇထူၼ်ႈၼၼ်ႉသေ ဝႆႉၼၵ်းၼိူဝ် ပိူင်ၵၢၼ် လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ၊

1. ပိုၼ်ႉထၢၼ်ၼမ်ႉၵတ်ႉ - ပွင်ႇၸႂ်လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ -

လွင်ႈပွင်ႇၸႂ် ဢၼ်ၶႅင်လႅင်း ၼိူဝ် ၶိူင်ႈႁဵတ်း ၽိူၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ၼႆႉ ပဵၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ် တႃႇ ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ် တေလႆႈၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ၶူၼ်းၶဝ်းလေႃးလႄးၵၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ တႃႇၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈမၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈ ဢမ်ႇမီးလွင်ႈ ၶွင်ႉၶမ်သင် လႄႈ ႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းလီ။

-ၶူဝ်းၶွင်လမ်ႇလွင်ႈ:
လွင်ႈပွင်ႇၸႂ် လွင်ႈပိုၼ်ႉထၢၼ် ၶိူင်ႈႁဵတ်း ၽိူၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ၶၵ်ႉတွၼ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း တႃႇတေမေႃၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ် ၶိူင်ႈထွၼ်ဢွၵ်ႇ လႄႈ ၶိူင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ တေႃႇထိုင် ၶိူင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ လူမ်းမႆႈ လႄႈ ၶိူင်ႈသႂ်ႇ ၶိူင်ႈၶူဝ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶိူင်ႈၶူဝ်း ၵူႊဢၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်ပိူင်လူင် ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၶူဝ်း တင်းမူတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈထတ်းသၢင် ႁူဝ်ယွႆႈ ၶွင်ပွတ်းတွၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ၽွင်းၶၢဝ်းၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈပွင်ႇၸႂ် တင်းမူတ်းသေ ပၼ်ၶႂၢင်ႉႁႂ်ႈၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် ႁူႉႁၼ်လႆႈ ပၼ်ႁႃဢၼ်ၸၢင်ႈပဵၼ်မႃး လႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ လီလိူဝ်မႃးၼႆယဝ်ႉ။

-လွင်ႈပွင်ႇၸႂ်ၼိူဝ်ၵၢၼ်ငၢၼ်း-
လိူဝ်သေ လွင်ႈမၵ်းမၼ်ႈ ၶူဝ်းၶွင်ယဝ်ႉ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် လူဝ်ႇလႆႈ ပွင်ႇၸႂ် လွင်ႈဝႃႈ ၶူဝ်းၶွင် ၵူႊဢၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းၵၢၼ်ၸိူင်ႉႁိုဝ် ႁင်းၽႂ်ႁင်းမၼ်း လႄႈ တင်းမူတ်းၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၼႆႉ မၼ်းပႃးလွင်ႈပွင်ႇၸႂ် လွင်ႈသုၵ်ႉသၵ်ႉၶွင် လၢႆးႁဵတ်းႁၢင်ႈ၊ လွၵ်းလႆၢးၵုမ်းၵမ်တၢင်းမႆႈ လႄႈ ပုၼ်ႈၽွၼ်း လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်း ၼႂ်းလွင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းတႅတ်ႈတေႃးၼႆယဝ်ႉ။ ပၢင်သွၼ်ၼႆႉ ထုၵ်ႇလီဝႆႉၼၵ်းၼိူဝ် လွင်ႈၵွင်ႉၵၢႆႇ လွင်ႈတၢင်း လႄႈ ၽွၼ်းယွၼ်ႈ ၼႂ်းၶိူင်ႈႁဵတ်း ၽိူၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ႁႂ်ႈၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် ၸၢင်ႈတႅပ်းတတ်းလႆႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈမုၼ်း ၽွင်းမိူဝ်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

-လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၼူၵ်ႉယုင်း:
ၶိူင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽိူၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽိူၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈၼၼ်ႉ ၵႆႉႁဵတ်းၵၢၼ် ၼႂ်းပိူင်တႅၵ်ႈ ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ ဢၼ်ႁူမ်ႇငမ်းၼိူဝ် လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ ၼမ်ႉၵတ်ႉ ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇပၢင်သွၼ်ၼႆႉ ထုၵ်ႇလီၶူၼ်ႉၶႂႃႉ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ် မိူၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈမူၼ်ႉမႄး လွင်ႈတမ်းဝၢင်း တႃႇတၢင်းယႂ်ႇထူင်ဢၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်၊ လွင်ႈၸတ်းၵၢၼ် လွင်ႈလႆၶူဝ်းၶွင် လႄႈ လွင်ႈပွင်ႇၸႂ် လွင်ႈတုမ်ႉယွၼ်ႈ လွင်ႈသိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ၼိူဝ်လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈ ႁူႉပွင်ႇလႆႈ လွင်ႈပႅၵ်ႇပိူင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၼႆ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶိူင်ႈႁဵတ်း ၽိူၼ်ၼူမ်း ႁႂ်ႈလႆႈ ၽွၼ်းလီ ဢၼ်လီသုတ်း ၽၢႆႇတႂ်ႈ ငဝ်းလၢႆး ဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

2. လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈဢွၼ်တၢင်းသုတ်း - လူတ်းယွမ်းၽေးၶဵၼ် ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ -
လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ်ဢမ်ႇၸၢင်ႈဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ်လႆႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်လႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ။ ၼႂ်းလိၵ်ႈၼၼ်ႉ လဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း ၽေးၶဵၼ်ဢၼ်ၸၢင်ႊပဵၼ်မႃး ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၶိူင်ႈႁဵတ်းထူင်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ လႄႈ ၼႄႉၼမ်းဝႃႈ လူဝ်ႇလႆႈမီး ပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇ ပၢင်သွၼ် ဢၼ်တေ သႂ်ႇပၼ် ၾိင်ႈငႄႈ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်လႆႈဢုပ်ႇၵၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ် ၶေႃႈၸီႉသင်ႇ လွင်ႈႁူမ်ႇလူမ်ႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ လႄႈ လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ ၶိုၵ်ႉၶၵ်ႉ လႄႈ လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်း ၶိူင်ႈၵႅတ်ႇၶႄတူဝ် ႁႂ်ႈထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ။

3. ၼမ်ႉၵတ်ႉၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ

ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽိူၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉၼၼ်ႉ လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉၼႆႉ ပဵၼ်တွၼ်ႈၵၢၼ် ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈယူႇတႃႇသေႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼၼ် လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ၼမ်ႉၵတ်ႉ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီ ၼႂ်းၵႄႈ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈ တႃႇတေ ထိင်းသိမ်းလႆႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်း ႁႂ်ႈလီငၢမ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

-လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉ ဢၼ်ၵႆႉပဵၼ် -
လွင်ႈႁူႉႁၼ် လွင်ႈၶဵင်ႇတႃႉ ဢၼ်ၵႆႉထူပ်းၺႃး ၽွင်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ထူင်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉၼၼ်ႉ ပဵၼ်ပိုၼ်ႉထၢၼ် ၵၢၼ်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ ၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ၼႆယဝ်ႉ။ ပၼ်ႁႃ မိူၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈဢမ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်း ႁွႆးၸဵပ်း၊ လွင်ႈၶူဝ်းၶွင် ဢမ်ႇၽဵင်ႇပဵင်း၊ လွင်ႈမႆႈလႅၵ်ႈလႆၢႈ လႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢၼ်ဝႆးလႅၵ်ႈလႆၢႈၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈၶူၼ်ႉႁႃတူၺ်း ႁူဝ်ယွႆႈမၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈပၢင်သွၼ်ၼႆႉ ပၼ်တၢင်းႁူႉ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈ လွင်ႈၶွင်ႈၶမ် ဢၼ်ၶဝ်တေလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

-လွၵ်းလၢႆးၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီ -
လွင်ႈႁပ်ႉႁူႉပၼ်ႁႃၼႆႉ ပဵၼ်တွၼ်ႈၼိုင်ႈ တႃႇတေၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃၼၼ်ႉၵူၺ်း၊ ႁူႉလၢႆးၵႄႈလိတ်ႈမၼ်းၵေႃႈ လမ်ႇလွင်ႈမိူၼ်ၵၼ်။ ပၢင်သွၼ်ၼႆႉ ဝႆႉၼၵ်းၼိူဝ် လၢႆးၶဝ်ႈၸူး ဢၼ်မီးပိူင်တၢႆသေ ၸီႉၼႄ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် ႁႂ်ႈလတ်းၽၢၼ်ႇ လၢႆးႁဵတ်းလၢႆးသၢင်ႈ ဢၼ်မီးပိူင်တႅၵ်ႈ တႃႇထတ်းသၢင်၊ လွင်ႈၼႆႉ မၼ်းပႃးလွင်ႈ ၸႅၵ်ႇၽႄ ပၼ်ႁႃ ဢၼ်သုၵ်ႉသၵ်ႉ ႁႂ်ႈပဵၼ် တွၼ်ႈဢၼ် ၸတ်းၵၢၼ်လႆႈၼၼ်ႉသေ ထတ်းသၢင်တူၺ်း ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈမၼ်း လႄႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶေႃႈတွပ်ႇ ဢၼ်ယိူင်းဢၢၼ်းဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈတၢင်း ဢၼ်ပဵၼ်တႄႉၼၼ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းတႃႇၼႄပၼ် လွၵ်းလၢႆးၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

-လွင်ႈၵူတ်ႇထတ်းဝႆးဝႆးလႄႈ တႅတ်ႈတေႃး:
လွင်ႈၸႂ်ႉတိုဝ်းၶၢဝ်းယၢမ်း ႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းလီၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈဢၼ် ဝႆႉပဵၼ်ပိူင်ယႂ်ႇ ၼႂ်းတူင်ႇဝူင်း ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ လႄႈ လွင်ႈလူတ်းယွမ်း ၶၢဝ်းယၢမ်း ဢၼ်ဢမ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ်လွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈတေႉတေႉ။ ပၢင်သွၼ်ၼႆႉ ၼႄပၼ် ၼမ်ႉၵတ်ႉ တႃႇၵူတ်ႇထတ်း တၢင်းပဵၼ် ဝႆးဝႆး လႄႈ တႅတ်ႈၼႅတ်ႈသေ ဝႆႉၼၵ်းၼိူဝ် လွင်ႈလူဝ်ႇ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် ထတ်းသၢင် ငဝ်းလၢႆး ဝႆးဝႆး၊ လွင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ တေဝႄႈလႆႈ လွင်ႈၵူၼ်ႇပင်း ၶၢဝ်းယၢမ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈသေဢမ်ႇၵႃး တေၸွႆႈထႅမ်ပၼ် လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၼူၵ်ႉယုင်း ဢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ၼူၵ်ႉယုင်းၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းလီ လႄႈ မီးလွင်ႈယုမ်ႇယမ်လႆႈ တင်းမူတ်း။

-လွၵ်းလၢႆးႁႄႉၵင်ႈ၊
လိူဝ်သေ လွင်ႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ ဢၼ်မီးလွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ ပၢင်သွၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် မီးပၢႆးဝူၼ်ႉ ဢၼ်မီးလွင်ႈတုမ်ႉတွပ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၼၼ်ႉ ပႃးၸဵမ် လွင်ႈဢၼ်တေၸၢင်ႊပဵၼ်မႃး ၵွၼ်ႇပႆႇယႂ်ႇမႃး လႄႈ တေလႆႈႁဵတ်းသၢင်ႈ လၢႆးႁႄႉၵင်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ လွင်ႈပွင်ႇၸႂ် ၶိူင်ႈႁဵတ်းဢွၵ်ႇၽိူၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၵၢၼ်ထတ်းသၢင် ၵၢၼ်ပိုတ်ႇတီႈပွင်ႇ ၶေႃႈပၼ်ၾၢင်ႉ လႄႈ ၵၢၼ်ၵူတ်ႇထတ်း ၸွမ်းၼင်ႇၵူႊပွၵ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်တွၼ်ႈလမ်ႇလွင်ႈ တႃႇလၢႆးႁႄႉၵင်ႈ ဢၼ်ၼႆႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈဢဝ်လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးႁူမ်ႈၵၼ်ၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ မီးလွင်ႈၼိမ်သဝ်း လႄႈ ယုမ်ႇယမ်လႆႈ။

4. လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းလီ

လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽိူၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ဢၼ်မီးၽွၼ်းလီၼၼ်ႉ မၼ်းပူၼ်ႉလိူဝ် ပိုၼ်ႉထၢၼ်မၼ်းယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈၼႆႉ တေလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်းဝႃႈ ပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇ ပၢင်သွၼ်ၼႆႉ တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶိူင်ႈႁဵတ်း ၽိူၼ်တူၼ်ႈမႆႉ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ တင်းမူတ်း ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး ၸိူင်ႉႁိုဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ ႁူဝ်ၶေႃႈမၼ်းပႃး လွင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၶၢဝ်းယၢမ်းႁဵတ်းဢွၵ်ႇ လီလိူဝ်မႃး၊ လူတ်းယွမ်းလွင်ႈလူႉသုမ်းၶူဝ်းၶွင် လႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းႁႂ်ႈၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈ ႁဵတ်းၵၢၼ်လႆႈလီသုတ်း။

5. လွင်ႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းသိုပ်ႇသိုပ်ႇ

ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽိူၼ်ၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ဢၼ်ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးတိၵ်းတိၵ်းၼၼ်ႉ ပၢႆးၸၢင်ႊၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၼႆႉ ပဵၼ်ႁႅင်းဢၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး မိူဝ်းၼႃႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တွၼ်ႈၼႆႉ မၼ်းၼႄပၼ် လွင်ႈလမ်ႇလွင်ႈ တႃႇသိုပ်ႇႁဵၼ်းႁူႉ ဢၼ်ဝႆႉၼၵ်းၼိူဝ် ပုၼ်ႈၽွၼ်း ၵၢၼ်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ ဢၼ်သိုပ်ႇႁဵတ်းယူႇ လႄႈ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇ တႃႇႁႂ်ႈ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ် ႁူႉလွင်ႈတၢင်း လီလီလႄႈ မေႃၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼမ်ႉၵတ်ႉ ပၢႆးၸၢင်ႊ ဢၼ်ဢွၵ်ႇမႃး ႁႂ်ႈတဵမ်ထူၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

-ၼႃႈလိၼ်ပၢႆးၸၢင်ႊ ဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႈယူႇ:
လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇပၢႆးၸၢင်ႊ ၼႂ်းပီႊ 2019 ။ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽိူၼ်တူၼ်ႈမႆႉပလၢတ်ႉသတိတ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ဢမ်ႇလႅၵ်ႈလၢႆႈ။ ၶိူင်ႈမႂ်ႇ၊ ၽၢင်ႁၢင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်း လႄႈ လွင်ႈၵုမ်းၵမ် တီႇၸီႇတႄႇ ၸိူဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပိူင်ၵၢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ၶိုၼ်းလီမႃးၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် တေၸၢင်ႈယူႇဝႆႉ တႃႇၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼမ်ႉၵတ်ႉ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉ တႃႇႁႂ်ႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈ မီးၼမ်ႉတွၼ်း၊ ၼမ်ႉၵတ်ႉ လႄႈ လွင်ႈသိုပ်ႇမီး ၶၢဝ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

-မူၼ်ႉမႄးႁႂ်ႈမၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းမၼ်း:
လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁင်းၶေႃၼႆႉ ပဵၼ်တွၼ်ႈလမ်ႇလွင်ႈ တႃႇၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၵၢပ်ႈပၢၼ်မႂ်ႇ။ ပရူဝ်ႇၵရႅမ်ႇ ပၢင်သွၼ်ၼႆႉ ထုၵ်ႇလီပၼ် ၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ်ၶဝ် ၼမ်ႉၵတ်ႉ ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း လွင်ႈႁူမ်ႈႁွမ်း လႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် လွၵ်းပိူင် ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ် ႁင်းၶေႃၼၼ်ႉသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ လီလိူဝ်မႃး ၽွင်းမိူဝ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ မီးလွင်ႈတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ လႄႈ လွတ်ႈၽေးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

-ၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၽႅၼ်ၵၢၼ်-
လွင်ႈႁႂ်ႈၵၢၼ်ႁဵၼ်း ဢၼ်သိုပ်ႇႁဵတ်းၵႂႃႇၼၼ်ႉ ႁႂ်ႈမႅၼ်ႈၸွမ်း ယိူင်းဢၢၼ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ၼၼ်ႉ လမ်ႇလွင်ႈတေႉတေႉ။ ပၢင်သွၼ်ၼႆႉ ထုၵ်ႇလီဝႆႉၸႂ်ၼိူဝ် လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇပၢႆးၸၢင်ႊ ဢၼ်တႅတ်ႈၼႅတ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶူဝ်းၶွင် ဢၼ်ဢမ်ႇႁဵတ်းႁႂ်ႈ သိင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ လူႉလႅဝ် ဢမ်ႇၼၼ် လၢႆးႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ဢၼ်ၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉ ဢၼ်ၵိုင်ႇငၢမ်ႇၵၼ်တင်း ယိူင်းဢၢၼ်း ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ၵမ်းလိုၼ်း:
ပေႃးတေလၢတ်ႈၵႂၢင်ႈၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၶႂၢင်ၸိုင် ၼမ်ႉၵတ်ႉၽူႈႁဵတ်းၵၢၼ် လႄႈ ၽူႈလူင်ႉလႅၼ်ႇၶဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်ငဝ်ႈငႃႇ တႃႇဢွင်ႇမၢၼ် ၼႂ်းၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ၽိူၼ်တူၼ်ႈမႆႉ ပလၢတ်ႉသတိတ်ႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လူၺ်ႈလွင်ႈဝႆႉၼၵ်းၼိူဝ် ၵၢၼ်ၽိုၵ်းၽွၼ်ႉ ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈ ၼႂ်းလွင်ႈလွတ်ႈၽေး၊ လွင်ႈၵႄႈလိတ်ႈပၼ်ႁႃ လႄႈ လွင်ႈႁဵတ်းၵၢၼ် ႁႂ်ႈမီးၽွၼ်းလီၼၼ်ႉသေ ၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၼႆႉ ၸၢင်ႊၽုၵ်ႇသွမ်ႈလႆႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းၵၢၼ် ဢၼ်မီးၼမ်ႉၵတ်ႉ ဢၼ်တေႁဵတ်းၵၢၼ် ၶိူင်ႈၸၢၵ်ႈသေဢမ်ႇၵႃး တေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၶဝ် လီလိူဝ်မႃး ၽွင်းမိူဝ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ တူင်ႇဝူင်းၵၢၼ် လွတ်ႈၽေးလႄႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇလႆႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။